QĐND Online - Chiều 30-10, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Gia Khiêm và Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton đã chủ trì cuộc họp báo quốc tế bên lề Hội nghị Cấp cao ASEAN 17.

Phó Thủ tướng Phạm Gia Khiêm cho biết, cuộc hội đàm giữa ông và Ngoại trưởng Clinton diễn đã đạt được những kết quả quan trọng. Với tinh thần hiểu biết, hữu nghị, hai bên thống nhất nhiều biện pháp nhằm thúc đẩy quan hệ hai nước trong tương lai và cùng bàn các vấn đề trong khu vực và thế giới có liên quan.

Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton và Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Gia Khiêm

Trong 15 năm bình thường hóa quan hệ, hai nước đã có sự hợp tác chặt chẽ trên nhiều lĩnh vực, nhất là kinh tế, thương mại. Trước đây, thương mại hai nước chỉ đạt khoảng 450 triệu USD nhưng nay đã lên tới 15 tỷ USD.

Trên lĩnh vực y tế, hai nước cũng có sự hợp tác chặt chẽ trong lĩnh vực kiểm soát dịch bệnh, HIV/AIDS cũng như giải quyết các vấn đề còn tồn tại về chất độc da cam. Lĩnh vực biến đối khí hậu cũng chứng kiến sự hợp tác giữa hai nước.

Bà Hilary cảm ơn Việt Nam, với vai trò Chủ tịch ASEAN, đã mời Nga và Mỹ tham gia Hội nghị cấp cao Đông Á với tư cách khách mời đặc biệt để năm sau Tổng thống Mỹ sẽ chính thức tham dự hội nghị này.

Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Gia Khiêm và Ngoại trưởng Mỹ Hilary Clinton cùng dành thời gian trả lời câu hỏi của các phóng viên trong nước và quốc tế:

Đài Tiếng nói Việt Nam: Mỹ đã tham gia nhiều diễn đàn của khu vực như APEC hay Diễn đàn An ninh khu vực ARF. Tại sao, Mỹ tiếp tục tham gia Diễn đàn Cấp cao Đông Á?

Ngoại trưởng Clinton: Khi Tổng thống Obama lên nhậm chức và tôi trở thành Ngoại trưởng Mỹ, một trong những ưu tiên cao nhất của chúng tôi là thúc đẩy quan hệ với khu vực châu Á- Thái Bình Dương. Mỹ nằm ở vị trí đặc biệt, vừa ở Thái Bình Dương, vừa ở Đại Tây Dương.

Chúng tôi muốn tham gia vào các định chế khu vực năng động, trong đó có Diễn đàn Cấp cao Đông Á. Chúng tôi tin rằng, Hội nghị Cấp cao Đông Á là một diễn đàn quan trọng về chính trị và an ninh ở khu vực châu Á- Thái Bình Dương, là nơi nhà lãnh đạo nhiều quốc gia có thể gặp gỡ, trao đổi nhiều vấn đề.

Báo Sài Gòn Giải Phóng: Đại sứ Mỹ tại VN Michael Michalak từng cam kết tăng cường ưu tiên hợp tác giáo dục Mỹ  - Việt Nam. Trong chuyến đi của ngoại trưởng Mỹ  đến Việt Nam, hai bên có đạt được thỏa thuận nào về  giáo dục hay không?

Phó Thủ tướng Phạm Gia Khiêm: Một trong những trọng tâm ưu tiên hợp tác giữa Việt Nam và Mỹ là giáo dục. Việt Nam muốn gửi nhiều học sinh, sinh viên sang Mỹ, một quốc gia hiện đại, phát triển để nghiên cứu, học tập.  Hiện nay, khoảng 13.000 học sinh, sinh viên Việt Nam đang học tập tại Mỹ.

Chúng tôi đề nghị Mỹ tăng cường hợp tác giáo dục bằng cách giúp các trường học, đại học tại Việt Nam phát triển. Ngoại trưởng Clinton đã có phản hồi hết sức tích cực với cam kết xây dựng khoa nghiên cứu biến đổi khí hậu và môi trường tại  Đại học Cần Thơ. Tôi tin rằng ưu tiên hợp tác giáo dục giữa hai nước  sẽ trở thành hiện thực.

Ngoại trưởng Clinton: Giáo dục là một phần quan trọng trong quan hệ  hợp tác Mỹ - Việt. Trong vòng ba năm qua, Mỹ đã  đưa nhiều chuyên gia giáo dục, doanh nhân khu vực tư  nhân đến Việt Nam, và thảo luận cách thức tăng cường hợp tác giáo dục.

Trong thời gian đó, số sinh viên Việt Nam du học tại Mỹ đã tăng lên hơn 13.000 người. Chúng tôi ủng hộ mạnh mẽ hợp tác giáo dục, trong đó có chương trình học bổng Fulbright và  chương trình đào tạo tiếng Anh. Chúng tôi cũng muốn hỗ  trợ Việt Nam cải tổ hệ thống giáo dục và  tăng cường các chương trình giáo dục Việt –  Mỹ, trong đó có việc thành lập các trường đại học kiểu Mỹ.

Tôi cho rằng tiềm năng hợp tác giữa hai bên là vô tận. Trong hai chuyến thăm của tôi tới Việt Nam trong thời gian qua, rất nhiều bạn trẻ Việt Nam đã nói với tôi rằng họ muốn du học tại Mỹ, muốn học tiếng Anh. Chúng tôi muốn giúp các thanh niên này đạt được mục tiêu của họ. 

Thời báo phố Uôn: Tiến trình đàm phán về hợp tác nguyên tử  Mỹ - Việt Nam?

Phó thủ tướng Phạm Gia Khiêm: Về vấn đề hợp tác hạt nhân, chúng tôi  đang tiến hành đối thoại. Việt Nam cam kết sử dụng hạt nhân cho mục đích hòa bình. Chúng tôi đánh giá cao sự hợp tác của Việt Nam và Mỹ. 

Ngoại trưởng Clinton: Mỹ và Việt Nam đã ký một Biên bản ghi nhớ về hợp tác nguyên tử dân sự. Hiện tại, chúng tôi vẫn chưa đàm phán chính thức về hợp tác nguyên tử dân sự, nhưng chúng tôi hi vọng sẽ sớm thực hiện điều đó.

Trên thực tế, việc Tổng thống Obama mời Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng tham dự hội nghị về năng lượng nguyên tử tại Washington hồi tháng Tư là một bằng chứng cho thấy tầm quan trọng của hợp tác nguyên tử Mỹ - Việt Nam đối với chính phủ Mỹ.

* Trước khi trả lời phỏng vấn báo chí, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Việt Nam Phạm Gia Khiêm và Ngoại trưởng Mỹ Hilary Clinton đã chứng kiến lễ ký các thỏa thuận hợp tác giữa hai nước gồm: Hợp đồng chuyển đổi máy bay B787-9 giữa Hãng hàng không Quốc gia Việt Nam (Vietnam Airlines) và Hãng Boeing của Mỹ; thỏa thuận giữa Bộ Thông tin và Truyền Thông Việt Nam và Tập đoàn Microsoft về cam kết thúc đẩy năng lực ngành công nghệ thông tin tại Việt Nam và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ.

Ngọc Hưng – Bảo Trung (ghi)