(ảnh minh hoạ. Nguồn: internet)

Ở Hà Nội, các công trình xây dựng, kể cả nhà ở, mọc lên một cách lộn xộn, nghịch mắt cả về kiểu dáng, kiến trúc, lấn chiếm đất lưu không... đều có nguyên nhân từ xây dựng không phép, sai phép và trái phép. Chẳng phải những người có thẩm quyền quyết định cấp phép xây dựng kém đến mức không nhận ra các công trình vi phạm. Cũng không phải là từ cấp xã, phường đến quận, huyện, không thể xử lý nổi những trường hợp sai phạm. Cái chính vẫn là phân định không rõ ràng trách nhiệm nên mọi chuyện cứ nhùng nhằng, bê trễ.

Tình trạng chung là tìm cách không phải xin cấp phép, nếu buộc phải có giấy phép thì cũng xin quy mô vừa phải, dễ được chấp nhận rồi đặt mọi cấp vào sự đã rồi. Chính quyền xã phường có phát hiện, lập biên bản xử phạt, đình chỉ thi công, thì sau đó đương sự có cách xin cấp phép bổ sung hợp pháp hóa phần vượt phép. Công trình vi phạm không thể giấu giếm, nó chỉ tồn tại nhờ sự "làm ngơ", buông lỏng của chính phường, xã. Nếu cấp này không muốn hoặc không thể xử lý thì các cấp, ngành khác cũng "án binh bất động".

Cho nên thỉnh thoảng có đợt kiểm tra thì lại “phát hiện”, lại “xử lý”. Chỉ trong thời gian cuối năm 2007, đầu 2008, Hà Nội đã phát hiện gần 4.000 công trình không phép, sai phép và đã quyết định “cắt ngọn” một loạt công trình. Việc xử lý đó chưa biết kết quả tới đâu thì nay tình trạng nhà sai phép đang có dấu hiệu tái diễn… Chắc sẽ lại phải “phát hiện”, lại “xử lý” nữa.

Đại lễ kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long-Hà Nội ngày càng cận kề, trong muôn vàn việc cần làm nên có cả xử lý công trình sai phép, trái phép và đưa việc xây dựng vào trật tự. Muốn vậy thì xã, phường phải thật sự vào cuộc. Cũng nên quy định rõ trách nhiệm cho cấp xã, phường phát hiện kịp thời và ra quyết định đình chỉ thi công đối với các công trình sai phạm; ra quyết định cưỡng chế phá dỡ theo thẩm quyền; tổ chức thực hiện các quyết định cưỡng chế phá dỡ công trình. Đồng thời nêu cao vai trò phối hợp của các tổ chức, đoàn thể, thanh tra xây dựng, công an… trong phát hiện, xử lý cán bộ buông lỏng quản lý, không hoàn thành nhiệm vụ.

Đây cũng là trách nhiệm của toàn xã hội, trong đó có vai trò của các bộ ngành đứng chân trên địa bàn Thủ đô. Từ thẩm định, xét duyệt đến cấp phép dự án, quá trình triển khai xây dựng, cần phối hợp chặt chẽ với thành phố để bảo đảm sự phù hợp quy hoạch, cảnh quan, tránh gây ảnh hưởng xấu đến công trình hạ tầng đã có, nhất là ở khu dân cư; khi phát hiện chủ đầu tư, nhà thầu xây dựng có sai phạm thì không được bao che, dung túng, phải xử lý kiên quyết, kịp thời.

Nếu mỗi cấp, mỗi ngành cùng nêu cao trách nhiệm, được sự đồng tình của dư luận xã hội thì trật tự xây dựng sẽ sớm được lập lại ở Thủ đô.