Ông Ngô Xuân Xê đang trao tấm bản đồ của Đíc-xơn cho tác giả

Sau 3 ngày tìm kiếm, dân quân xã Nhân Trạch (Quảng Bình) mới đưa được xác viên phi công tử nạn vào bờ. Trong hành trang của viên phi công này còn có một bản đồ tác chiến do quân đội Mỹ soạn thảo hòng đưa viên phi công trở về sau khi gây tội ác…

Tấm bản đồ tác chiến của Đíc-xơn

Tôi tìm về thôn Bắc, xã Nhân Trạch, huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình. Ông Ngô Xuân Xê, năm nay 76 tuổi, nguyên xã đội trưởng, Chủ tịch UBND xã, nay đã nghỉ hưu, bắt tay thân mật và vào chuyện ngay.

Ông kể: Giữa trưa ngày 7-2-1965, tức ngày mồng 6 tháng Giêng Tết Ất Tỵ (tiếp đó trong các ngày 8 và 11-2-1965), đế quốc Mỹ ào ạt cho hàng trăm lượt máy bay siêu âm cất cánh từ hạm đội 7, đậu ngoài biển Đông, hùng hổ bay vào ném bom bắn phá thị xã Đồng Hới, bên sông Nhật Lệ, thủ phủ của Quảng Bình, mở màn cho cuộc chiến tranh leo thang tại miền Bắc.

Bị bất ngờ tấn công, nhưng quân và dân Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình với tinh thần cảnh giác cao đã giáng trả những đòn đích đáng, khiến không lực hải quân Hoa Kỳ thua đau bất ngờ. Ngày đầu tiên, nhiều chiếc bị bắn cháy, 3 chiếc bị bắn rơi tại chỗ trong 30 phút chiến đấu đầu tiên (theo tài liệu: Ký ức trận đầu đánh thắng không lực Hoa Kỳ của Thiếu tá Trần Sự, nguyên chỉ huy trưởng Tỉnh đội Quảng Bình lúc bấy giờ). Một trong ba chiếc đó đâm đầu xuống vùng biển xã Nhân Trạch, cách cửa biển Nhật Lệ về phía bắc 5km. Phi công nhảy ra, nhưng dù không kịp mở, nên đã chìm xuống biển, tử nạn cùng máy bay rơi.

Mãi 3 ngày sau, dân quân xã Nhân Trạch tốn nhiều công sức mới trục vớt được xác máy bay và viên phi công tử nạn. Đó là Đại úy Đíc-xơn Ét-uốt An-đriu (Dickson Edward Andrew), số lính 646.194, sinh ngày 3-9-1937, có chứng minh thư quân nhân Mỹ số 953044 cấp ngày 31-1-1965 (theo tư liệu của Phòng Lưu trữ VNTTX - 5 Lý Thường Kiệt - Hà Nội). Khi đưa vào đến bờ, xác Đíc-xơn bắt đầu sình. Sau lưng y vẫn còn túi dù chưa mở, hai súng ngắn, đồng hồ thủy quân lục chiến, chân đi giày và một túi đựng "cờ xin ăn", và tấm bản đồ tác chiến.

Nghĩ rằng, cần giữ lại cái gì đó làm vật kỉ niệm chiến tranh cho mình, cho địa phương, thế là ông Ngô Xuân Xê đã bí mật giữ lại chiếc bản đồ tác chiến của phi công Đíc-xơn. Đây là tấm bản đồ về Quảng Bình và một phần của bắc Quảng Trị, có hình bình hành, dài 0,8m, rộng 0,3m, màu sẫm (nên khó lên ảnh), làm bằng chất tổng hợp không bị lửa đốt cháy và cũng không nhòe, không tan trong nước. Các kí hiệu trên tấm bản đồ này bằng tiếng Việt và tiếng Anh. Ngoài những kinh tuyến, vĩ tuyến, còn có những đường ghi đường bay của máy bay. Bản đồ rất chi tiết, cụ thể từng xóm, thôn, xã, thị trấn, thị xã của toàn tỉnh Quảng Bình và bắc Quảng Trị. Có lẽ, nó sẽ giúp cho phi công xác định đúng tọa độ khi đến ném bom, đồng thời, nếu bị bắn rơi xuống đất, có thể định vị được nơi hiện diện để gọi đồng đội đến cứu.

Tấm bản đồ tác chiến của Đíc-xơn

44 năm qua (1965 - 2009), tấm bản đồ của Đíc-xơn mang theo khi tiến hành gây tội ác ở Đồng Hới (Quảng Bình) đã được ông Ngô Xuân Xê giữ kín trong tủ của mình.

Đầu năm 2010, thành phố Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình sẽ kỉ niệm 45 năm ngày chiến thắng cuộc tập kích chiến lược bằng không quân của Mỹ, mở màn cho chiến tranh leo thang phá hoại miền Bắc của chúng. Tấm bản đồ này sẽ là một vật chứng nói lên sự thua đau của những thế lực xâm lược lãnh thổ Việt Nam, đồng thời củng cố niềm tự hào của những người chiến thắng, làm nên lịch sử.

Ông Ngô Xuân Xê muốn thông tin để chuyển tấm bản đồ này cho Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam, nhằm làm phong phú thêm tư liệu về chiến tranh chống Mỹ của nhân dân Quảng Bình nói riêng và của cả nước nói chung.

HỒ NGỌC DIỆP