QĐND Online – Trong chặng đường bốn mươi năm qua, quan hệ Việt Nam - Ấn Độ đã tiến những bước dài. Đặc biệt, trong 5 năm gần đây, từ khi hai nước nâng tầm quan hệ đối tác chiến lược, quan hệ trên tất cả các lĩnh vực ngày càng phát triển, mang lại lợi ích thiết thực cho nhân dân hai nước, đóng góp tích cực cho hòa bình, ổn định và thịnh vượng của khu vực.

Tuy vậy, vẫn còn rất nhiều tiềm năng chưa được khai phá, chưa tương xứng với quan hệ chính trị tốt đẹp của hai nước. Vẫn còn nhiều dự án, chương trình hợp tác chưa được thực sự hiệu quả, cả trong các lĩnh vực kinh tế, thương mại, khoa học công nghệ... Để đưa quan hệ giữa hai nước tiếp tục đi vào chiều sâu, hai bên cần nhận rõ điểm yếu, khác biệt còn tồn tại, trên cơ sở khách quan, khoa học, từ đó cùng nhau đưa ra những sáng kiến, những ý tưởng mới cho chặng đường sắp tới. Hiểu nhau nhiều hơn sẽ hợp tác tốt hơn.

Trên đây là phát biểu gợi ý thảo luận của Tiến sĩ Đặng Đình Quý, Giám đốc Học viện Ngoại giao Việt Nam, tại cuộc Hội thảo quan hệ đối tác chiến lược Việt Nam - Ấn Độ: Những định hướng tương lai, diễn ra tại Hà Nội, ngày 17-7.

Phó thủ tướng Chính phủ Nguyễn Thiện nhân dự hội thảo. Ảnh: Nguyễn Hòa

Hội thảo do Hội đồng Nghiên cứu Quốc tế Ấn Độ, Đại sứ quán Ấn Độ tại Việt Nam và Học viện Ngoại giao Việt Nam đồng phối hợp tổ chức. Hội thảo được tổ chức nhân dịp kỷ niệm 40 năm Ngày thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam - Ấn Độ (1972 – 2012) và 5 năm Ngày thiết lập quan hệ đối tác chiến lược Việt - Ấn (2007 – 2012). Phó thủ tướng Chính phủ Nguyễn Thiện nhân đã dự hội thảo và phát biểu ý kiến. Tham dự hội thảo còn có học giả trong nước và quốc tế.

Phó thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân cho rằng, phải cùng nhau chỉ ra điểm còn tồn tại, cùng nhau củng cố và phát triển hơn nữa mối quan hệ đối tác chiến lược Việt Nam và Ấn Độ; thường xuyên trao đổi, tiếp xúc các cấp giao lưu nhân dân; phát huy các cơ chế hợp tác mới về chính trị, kinh tế và an ninh-quốc phòng; phối hợp chặt chẽ tại các diễn đàn khu vực và quốc tế, làm sâu sắc và hiện thực hóa các thỏa thuận cấp cao đã đạt được...

Đại biểu Việt Nam và quốc tế dự hội thảo. Ảnh: Nguyễn Hòa

Đề cập tới các vấn đề cụ thể, Đại sứ Ấn Độ tại Việt Nam Ranjit Rae cho rằng những chuyển biến về bối cảnh kinh tế, địa lý chính trị toàn cầu đã và đang tác động tích cực tới mối quan hệ toàn diện hai nước. Các chương trình cải cách kinh tế của từng nước và quá trình hội nhập toàn cầu của hai nền kinh tế đã mở ra cơ hội hợp tác đôi bên cùng có lợi. Tuy nhiên, hai bên vẫn còn khác biệt về cách làm, về nhận thức hay thậm chí về quyền lợi...khiến các doanh nghiệp chưa thể tiếp cận, chia sẻ thông tin, cơ hội hợp tác với nhau.

Ông Rajiv Bhatia, Giám đốc Hội đồng Nghiên cứu Quốc tế Ấn Độ cho rằng, Việt Nam và Ấn Độ là hai quốc gia biển, vì vậy hai nước là “láng giềng hàng hải”, do đó, hai bên có nhiều cơ hội hợp tác trong vấn đề hàng hải. Chia sẻ quan điểm này, Tiến sĩ Đặng Đình Quý cho rằng, Ấn Độ và Việt Nam đều có thế mạnh của quốc gia ven biển, vì vậy tăng cường hợp tác để cùng phát triển và giữ ổn định, hòa bình trong khu vực là hướng đi tất yếu.

Các đại biểu đóng góp ý kiến tại các phiên thảo luận. Ảnh: Nguyễn Hòa

Tại phiên thảo luận, ông Lý Quốc Hùng, Vụ trưởng Vụ Thị trường Châu Phi, Tây Á, Nam Á, Bộ Công Thương đã nhấn mạnh tới điểm sáng trong quan hệ kinh tế giữa hai quốc gia. Ấn Độ hiện là một trong 10 đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam. “Năm 2006, kim ngạch thương mại song phương chỉ đạt 1.01 tỉ USD thì tới năm 2011 đạt tới 3,9 tỉ USD tăng gấp 3,9 lần, trong đó kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam từ 138 triệu USD lên 1,55 tỉ USD, tăng gấp hơn 10 lần”, ông Hùng nói.

Cũng như các diễn giải khác trình bày tại hội thảo, ông Hùng cho rằng, một số điểm yếu còn tồn tại như cơ chế hợp tác, quan điểm khác biệt của mỗi bên trong một số lĩnh vực chưa thống nhất…Theo ông Hùng, để khắc phục những hạn chế trên cũng như góp phần tăng cường, thúc đẩy hợp tác kinh tế, thương mại toàn diện giữa hai nước trong thời gian tới, Việt Nam và Ấn Độ cần tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý đối với các hoạt động kinh tế, thương mại; sớm thành lập Ủy ban Thương mại hỗn hợp giữa hai nước nhằm thúc đẩy quan hệ và hợp tác thương mại song phương, giải quyết kịp thời các trở ngại ảnh hưởng tới quan hệ thương mại song phương; nghiên cứu, đề xuất các lĩnh vực, ngành kinh tế ưu tiên hợp tác để tập trung hỗ trợ. Trước mắt nên tập trung vào các ngành tài chính, ngân hàng, công nghệ viễn thông, xây dựng cảng biển…

Hội thảo thu hút đông đảo sự quan tâm . Ảnh: Nguyễn Hòa

Chỉ ra các thế mạnh của hai bên, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Văn Lịch đến từ Học viện Ngoại giao cho rằng Việt Nam có thế mạnh về thủy sản, hàng thủ công, chế biến thực phẩm và dệt may. Việt Nam có thể tăng xuất khẩu sang Ấn Độ các mặt hàng như gạo, giày dép, hàng gốm sứ, cao su và các sản phẩm từ cao su, dầu thực vật, chè, hạt điều... Hiện nay, hàng hóa của Việt Nam đã dần tìm được chỗ đứng trên thị trường Ấn Độ. 

Trong khi đó, Ấn Độ có thế mạnh về công nghệ thông tin, công nghệ sinh học, chế tạo máy móc, thiết bị, dược phẩm, sản xuất thúc ăn gia súc, chế tạo linh kiện ô tô và đồ nhựa… Ngoài ra, hai nước đều là nhà sản xuất và xuất khẩu lớn về nông sản, nên việc tăng cường hợp tác thương mại, sẽ giúp nâng cao hiệu quả của mỗi bên.   

Các đại biểu trao đổi bên lề. Ảnh: Nguyễn Hòa

Ông Lịch cho rằng, trong 10 đến 20 năm tới, hai nước nên thực thi các chương trình hợp tác về khoa học công nghệ, trong đó tập trung vào các lĩnh vực công nghệ mũi nhọn như công nghệ sinh học, công nghệ sử dụng năng lượng nguyên tử vì mục đích hoà bình, công nghệ vũ trụ, công nghệ vệ tinh áp dụng trong giáo dục và y tế, công nghệ nano bao gồm vật liệu nano… Ông Lịch cho rằng, trong những năm tới, nhu cầu về nguyên liệu và năng lượng của Ấn Độ sẽ rất lớn và ngày càng tăng, trong khi nguồn cung cấp trong nước không thể đáp ứng đủ. Vì vậy, Ấn Độ phải bù đắp bằng tìm kiếm các nguồn nhập khẩu các nguyên, nhiêu liệu chiến lược như dầu thô, than, cao su tự nhiên, vật liệu xây dựng...Đây là những sản phẩm mà Việt Nam có khả năng cung cấp cho Ấn Độ, là cơ hội để tăng cường kim ngạch thương mại giữa hai nước. 

NGUYỄN HÒA