Chiều cuối tháng 4 từ Bộ CHQS tỉnh Bắc Giang tôi về thôn Hà Thượng, Thượng Lan, Việt Yên, Bắc Giang gặp người chiến sĩ Điện Biên năm xưa. Ông là Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Đại tá Chu Văn Mùi. ở tuổi 83 nhưng ông khỏe mạnh nhanh nhẹn. Bằng giọng nói trầm ấm, ông kể:
Năm 1949 ông nhập ngũ, trong kháng chiến chống Pháp đã tham gia 7 chiến dịch lớn, trong đó kỷ niệm sâu sắc nhất của ông là trận đánh trên cứ điểm Đồi A1 chiến dịch Điện Biên Phủ lịch sử.
Cứ điểm Đồi A1 có vị trí đặc biệt quan trọng, địch xây dựng hệ thống hầm ngầm kiên cố, hỏa lực dày đặc bảo vệ. Quân ta mở nhiều đợt tấn công nhưng chưa tiêu diệt được, buộc phải rút về Đồi 311A để phòng ngự. Trên cương vị Tiểu đội trưởng Thông tin, ông cùng đồng chí Đàm Đức được lệnh ở lại trong căn hầm nhỏ phía đông bắc Đồi A1, quan sát tình hình địch, kịp thời báo về Sở chỉ huy đơn vị. Suốt 2 ngày đêm địch dùng máy bay, pháo binh bắn vào tuyến phòng ngự của ta. Máy thông tin của ông bị những mảnh đạn địch cưa cụt, không bắt được sóng, đơn vị tưởng ông đã hy sinh. Với kiến thức được học, ông mưu trí dùng những đoạn dây điện nối với nhau, để ra ngoài nóc hầm, máy bộ đàm hoạt động bình thường. Ông phát hiện kịp thời các mũi tấn công của địch, gọi pháo binh ta liên tiếp giáng "bão lửa" xuống quân thù, đẩy lùi các mũi tấn công của địch, bảo vệ được phòng tuyến, và thương binh của ta. Hai ngày đêm trong hầm không cơm ăn nước uống, đói khát, ông phải dùng chính nước tiểu của mình uống để lấy sức giữ vững liên lạc. Với thành tích trong chiến đấu ở cứ điểm Đồi A1, ông được Đại tướng Võ Nguyên Giáp khen ngợi ngày 02/4/1954: “Hoan hô đồng chí Chu Văn Mùi”; Đảng, Nhà nước tặng Huân chương Quân công hạng Ba, tuyên dương danh hiệu "Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân" ngày 31.8.1955.
Sau năm 1954, ông tham gia các chiến dịch lớn: Đường 9 – Nam Lào, Đông Hà – Quảng Trị, chiến dịch Hồ Chí Minh. Khi đất nước hoàn toàn giải phóng, ông làm Hiệu trưởng Trường văn hóa Quân đoàn 1, đến 1986 nghỉ hưu.
Quê ông là xã miền núi, giao thông đi lại khó khăn, đời sống nhân dân còn nghèo, với bản chất “Bộ đội Cụ Hồ”, ông tiếp tục tham gia các hoạt động xây dựng quê hương. Trên cương vị Chủ nhiệm hợp tác xã, Bí thư Chi bộ thôn, Chủ tịch Hội cựu chiến binh xã… ông cùng UBND xã, nhân dân địa phương kết hợp nguồn kinh phí của tỉnh, cải tạo hệ thống giao thông, xây dựng cầu lối liền hai xã Thượng Lan - Vân Yên. Từ nguồn kinh phí địa phương và nhân dân tự nguyện đóng góp, ông đưa 8km đường điện về thôn trong niềm vui khôn xiết của nhân dân. Ngoài ra, ông mạnh dạn đưa giống lúa, hoa mầu mới vào sản xuất, năng suất tăng cao, đời sống nhân dân được cải thiện rõ rệt. Với thành tích trong xây dựng địa phương, ông được tặng nhiều phần thưởng. Đặc biệt cây cầu Vân Yên ở quê ông, nhân dân địa phương gọi là “cầu ông Mùi”.
Hoàng Vũ Quang