Ban tổ chức giải thưởng Năng lượng toàn cầu (Energy Globe Awards) vừa công bố các dự án đoạt giải thưởng năng lượng toàn cầu năm 2012. Việt Nam với Dự án tổng thể năng lượng sạch và chiếu sáng quần đảo Trường Sa và Nhà giàn DK đã đoạt giải thưởng khu vực quốc gia, hạng mục Trái đất.
Đây là một trong những dự án trọng điểm quốc gia do Bộ Tư lệnh Hải quân làm chủ đầu tư, Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (Petro Vietnam) tài trợ vốn và Công ty cổ phần Đầu tư và phát triển năng lượng Mặt trời Bách Khoa (Solar BK) triển khai lắp đặt.
Dự án tổng thể năng lượng sạch và chiếu sáng cho quần đảo Trường Sa và Nhà giàn DK bao gồm 6 hạng mục: hệ thống năng lượng sạch (lắp đặt tấm pin mặt trời và động cơ gió); nhà trạm nguồn (bao gồm bình ắc quy, bộ biến điện...); máng dẫn cáp điện ngầm; mạng điện; hệ thống đèn pha quan sát lắp đặt trên nhà giàn, đảo chìm và đảo nổi và hệ thống đèn led chiếu sáng sân đường và tường kè.
Đây là dự án khai thác và sử dụng năng lượng sạch được triển khai với quy mô lớn, trải dài trên các đảo thuộc quần đảo Trường Sa và nhà giàn DK1 trên thềm lục địa phía Nam của Việt Nam. Đến thời điểm hiện tại, dự án đã triển khai lắp đặt hơn 5.700 tấm pin năng lượng mặt trời, hơn 120 quạt gió, hơn 4.000 bình ắc quy, gần 1.000 bộ đèn led sử dụng năng lượng mặt trời chiếu sáng đường và tường kè...
Qua khảo sát bức xạ mặt trời tại Trường Sa cho thấy, tiềm năng năng lượng mặt trời có thể đạt hơn 1.950 kWh/m2/năm, tốc độ gió trung bình hàng năm ước 6,2m/s, tiềm năng năng lượng gió khoảng gần 2.700 kWh/m2/năm. Hai điều kiện này kết hợp lại có thể tạo ra năng lượng điện sạch cho đảo. Với hệ thống HPSS, lượng điện cung cấp cho nhu cầu sử dụng lên đến 6,2 MWh/ngày, đồng thời dung lượng ắc quy nạp từ gió và mặt trời đảm bảo dự trữ năng lượng đủ cho 2 ngày tiếp theo khi không có ánh sáng mặt trời và gió.
Mặt khác, với hệ thống HPSS, quân dân ở quần đảo Trường Sa có thể sử dụng điện năng đầy đủ mà không phải chuẩn bị nhiên liệu chạy máy phát điện được vận chuyển từ đất liền ra đảo, vừa khó khăn mỗi khi gặp thời tiết xấu làm gián đoạn vận chuyển, vừa đắt vì giá thành vận chuyển và giá dầu ngày càng tăng. Ước tính, sử dụng HPSS có thể tiết kiệm hơn 2.100 lít dầu diesel/ngày, lượng khí thải CO2 cũng giảm gần 2.300 tấn/năm, một con số không nhỏ gây hiệu ứng nhà kính.
Ước tính, hệ thống đã cung cấp tổng năng lượng hơn 5.167kWh/ngày (khoảng 155.000kWh/tháng) cho toàn quần đảo Trường Sa. Đánh giá về hiệu quả của hệ thống năng lượng sạch tại Trường Sa, ông Lê Xuân Thân, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa cho biết: Huyện đảo Trường Sa có 2 xã và 1 thị trấn. Cuộc sống nơi đây đang đổi thay từng ngày nhờ sự quan tâm đặc biệt của chính quyền và nhân dân cả nước, đặc biệt kể từ khi có nguồn năng lượng sạch tỏa sáng đến từng nhà. Binh nhất Vũ Huy Lợi, chiến sĩ đang công tác tại âu tàu Song Tử Tây, vui mừng bày tỏ: Trước khi có dự án năng lượng sạch trên, xã đảo mới chỉ phát điện 6 giờ mỗi ngày nên công tác tuần tra ban đêm gặp không ít khó khăn. Các chiến sĩ phải sử dụng chủ yếu là đèn pin, nhưng bây giờ thì mọi chuyện đã khác. Những cột đèn sử dụng năng lượng điện mặt trời, năng lượng gió đã giúp chiếu sáng trên cả khu vực âu tàu, không chỉ giúp cho bộ đội tuần tra tốt hơn vào ban đêm, còn giúp cho tàu bè của ngư dân vào neo đậu được dễ dàng hơn.
Thực hiện thành công dự án trên không phải là dễ. Thử thách lớn đối với cán bộ chiến sĩ hải quân và đội ngũ kỹ sư Solar BK là khâu vận chuyển, lắp đặt thiết bị trong môi trường khắc nghiệt tại đảo xa. Để đảm bảo tiến độ thi công lắp đặt trong điều kiện phụ thuộc rất nhiều vào các yếu tố khách quan như thời tiết, địa hình đa dạng và phức tạp của các đảo, việc chọn lựa thiết bị được cân nhắc kỹ nhằm đạt được hiệu suất điện năng tối đa. Các thiết bị được đóng gói kín để bảo vệ khỏi sự xâm hại của nước biển, cát, bụi khi vận chuyển đến các đảo.
Phương án vận chuyển các thiết bị đã được tính toán chặt chẽ nhằm rút ngắn tối đa thời gian vận chuyển trên đoạn đường dài giữa các điểm đảo. Đồng thời, đội ngũ kỹ sư Solar BK phải tăng ca liên tục và làm việc trong cả những ngày Tết Nguyên đán để đảm bảo đưa toàn bộ hệ thống vào hoạt động đúng thời điểm...
Cuối cùng thì công sức của các chiến sĩ, kỹ sư đã được đền đáp khi dự án đã đi vào hoạt động thành công. Nguồn điện ở đây đã đảm bảo cung cấp đầy đủ năng lượng 24/24 giờ phục vụ chiến đấu và sinh hoạt cho quân và dân Trường Sa.
Giải thưởng Năng lượng toàn cầu năm 2012, Dự án tổng thể năng lượng sạch và chiếu sáng quần đảo Trường Sa và Nhà giàn DK là tâm huyết, tình yêu biển đảo của các nhà khoa học, các cơ quan chức năng. Đây cũng là cơ sở, là điều kiện quan trọng để Việt Nam giới thiệu quần đảo Trường Sa với thế giới và khẳng định chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc.
Kim Dung