Tuy nhiên, hiện trên địa bàn tỉnh vẫn có hơn 40 nhà hàng-bè nổi được các doanh nghiệp, cá nhân đầu tư tự phát, ngang nhiên hoạt động không bảo đảm an toàn cho khách du lịch.

Nhiều nhà hàng-bè nổi hoạt động không giấy phép

Đảo Bình Ba và Bình Hưng thuộc địa phận hành chính xã Cam Bình, TP Cam Ranh là hai địa điểm được biết đến như “thủ phủ” của bè nổi phục vụ dịch vụ ăn uống. Mùa hè, bình quân mỗi ngày có khoảng 2.000-3.000 khách du lịch từ khắp nơi trong cả nước “đổ bộ” đến; dịp cuối tuần, số lượng khách tăng gấp 2-3 lần. Hầu hết khách du lịch đến đây thích thú lựa chọn tour du ngoạn trên biển và thưởng thức hải sản tại các nhà hàng-bè nổi. Vì thế chỉ trong vòng 2 năm gần đây, quanh đảo đã hình thành 28 nhà hàng-bè nổi.

leftcenterrightdel
Nhiều nhà hàng-bè nổi nằm sát nhau ngang nhiên hoạt động không phép, xả rác trực tiếp xuống biển trên đảo Bình Ba, xã Cam Bình, TP Cam Ranh, tỉnh Khánh Hòa. 

Theo quan sát của chúng tôi, bao quanh đảo là hàng chục nhà bè nằm san sát nhau với đủ kích cỡ. Diện tích các bè không đồng nhất, song tất cả các nhà hàng đều có kết cấu giống nhau: Khung gỗ, mái lợp tôn và đáy là thùng phuy nhựa. Một số nhà hàng còn có sân chơi kết nối với hệ thống bè nuôi hải sản trên biển hoặc “sân khấu” nổi. Tuy các bè có dụng cụ cứu sinh nhưng khá sơ sài. Vấn đề đáng phê phán là các bè bố trí hệ thống vệ sinh thải trực tiếp ra biển, chỉ có một số ít là làm nhà vệ sinh trên bờ. Thế nên, vùng biển xung quanh các bè ngập tràn rác thải do những nhà hàng thải trực tiếp xuống biển.

Nhà bè Kiều Thi hoạt động được hơn 4 năm nay. Ban đầu chỉ khoảng 90m2 nhưng do nhu cầu tăng cao nên nhà bè này đã mở rộng diện tích lên đến gần 600m2. Bà Ngô Thị Kiều Thi, chủ bè cho biết: “Nhà bè hoạt động khá ổn định, cho thu nhập cao. Khách từ các nơi về ăn uống tập trung vào những ngày cuối tuần. Những năm gần đây, chúng tôi đã đầu tư khoảng hơn 2 tỷ đồng để làm bè phục vụ du khách. Từ ngày biết tin Nhà nước cấm hoạt động, gia đình rất hoang mang nên chỉ hoạt động cầm chừng”. 

Ông Nguyễn Ân, Chủ tịch UBND xã Cam Bình, cho biết: “Toàn xã hiện có 28 bè, trong đó đảo Bình Ba có 20 bè, đảo Bình Hưng 8 bè. Các bè này có diện tích từ 150-250m2, sức chứa lớn nhất của các bè khoảng hơn 100 khách. Bè chỉ nằm cách bờ khoảng 20-100m. Người dân tự phát làm bè chứ địa phương không có chủ trương phát triển loại hình này”. Cũng theo ông Ân, khoảng hơn một tháng nay, địa phương thông báo dừng hoạt động các bè này. Tuy nhiên, do nhu cầu khách vẫn còn nên các bè vẫn hoạt động cầm chừng, nhưng doanh thu giảm từ 30-40% so với trước.

Ông Võ Duy Quý, Giám đốc Chi cục Đăng kiểm số 5, nêu vấn đề: “Cần phải phân biệt rõ ràng giữa khái niệm bè nổi và nhà hàng nổi. Các nhà bè trên địa bàn tỉnh hầu hết là bè nổi, không đủ các quy chuẩn kỹ thuật để hoạt động. Nhà hàng nổi phải đạt quy chuẩn quốc gia về quy phạm phân cấp và đóng phương tiện thủy nội địa của Bộ Giao thông vận tải (GTVT). Từ năm 2012, Bộ GTVT đã có Thông tư số 43 quy định các yêu cầu kỹ thuật và bảo vệ môi trường đối với tàu thủy lưu trú du lịch ngủ đêm, nhà hàng nổi, khách sạn nổi. Đối chiếu với thông tư này thì các bè nổi ở Khánh Hòa không đủ yêu cầu và phải dừng hoạt động. Quy định này có hiệu lực từ ngày 1-5-2013 nhưng không hiểu sao đến nay các bè này vẫn còn hoạt động”.

Cần có tiêu chuẩn cụ thể đối với nhà hàng-bè nổi

Cuối năm 2016, thực hiện chỉ đạo của UBND tỉnh, Sở GTVT chủ trì cuộc họp với các địa phương, đơn vị liên quan đến hoạt động của bè nổi. Theo đó, các địa phương phải đình chỉ hoạt động của những bè nổi tổ chức dịch vụ ăn uống. Đồng thời, buộc tháo dỡ hoặc đưa về đúng công năng là bè nuôi trồng thủy sản (đối với các bè được hoán đổi từ bè nuôi trồng thủy sản). Các địa phương cũng chỉ đạo các ngành chức năng tăng cường kiểm tra, không để phát sinh mới các bè nổi tổ chức dịch vụ ăn uống, vui chơi giải trí trái phép.

Trao đổi với chúng tôi, các chủ bè đều mong muốn các ngành chức năng sớm vào cuộc, kiểm tra hoạt động và có hướng dẫn cụ thể để họ có thể tiếp tục duy trì loại hình kinh doanh này. Ông Lê Diệp Bách Tùng, chủ nhà bè Tùng Râu ở đảo Bình Ba phân trần: “Sau khi có thông báo dừng hoạt động, địa phương đã mời chúng tôi lên để viết cam kết không đưa khách xuống bè. Chúng tôi chấp nhận dừng, không buôn bán; thế nhưng đây là ngành nghề chính của gia đình, nếu dừng hoạt động thì chúng tôi biết làm gì? Gia đình còn đầu tư cả tỷ đồng để làm bè, nếu không cho chúng tôi tiếp tục kinh doanh thì không biết làm thế nào để gỡ vốn. Tôi mong các ngành chức năng đi kiểm tra thực tế, sau đó đưa ra quy chuẩn để người dân biết mà làm”. 

Ông Nguyễn Văn Dần, Phó giám đốc Sở GTVT tỉnh Khánh Hòa, cho rằng, việc kinh doanh phát triển kinh tế của người dân là nhu cầu chính đáng, cần khuyến khích. Tuy nhiên, do người dân làm tự phát, các bè không đủ điều kiện nên phải dừng hoạt động để bảo đảm an toàn, tránh sự việc đáng tiếc như vụ bè nổi ở Ninh Thuận. Hiện Sở GTVT tỉnh đã phối hợp với các sở, ngành nghiên cứu quy hoạch một vùng kinh doanh bè nổi, làm cầu ra bè... Các hộ dân muốn kinh doanh loại hình này thì chủ động liên hệ với Chi cục Đăng kiểm số 5 hoặc Sở GTVT tỉnh để được hướng dẫn đầu tư, đóng mới nhà hàng nổi theo đúng các quy định về yêu cầu kỹ thuật để đủ điều kiện hoạt động.

Để khắc phục nguy cơ mất an toàn và tình trạng gây ô nhiễm từ các nhà hàng-bè nổi, thiết nghĩ, Sở GTVT và các cơ quan chức năng tỉnh Khánh Hòa cần tuyên truyền, vận động nhân dân ra sức bảo vệ môi trường; kiên quyết đình chỉ ngay các hộ dân kinh doanh nhà hàng-bè nổi tự phát, không có giấy phép hoạt động; sớm ban hành các quy chế, quy định, tạo điều kiện cho người dân kinh doanh lành mạnh, bảo vệ môi trường.

Bài và ảnh: LA DUY