Tàn phá môi sinh

Công ty Dệt Hopex thành lập năm 2003 và được UBND tỉnh Hải Dương cấp phép đăng ký sản xuất kinh doanh trong lĩnh vực gia công quần áo dệt kim, may mặc, giặt mài. Nhiều năm qua, người dân thị trấn Lai Cách phải sống chung với ô nhiễm nghiêm trọng do công ty này gây ra.

leftcenterrightdel

Hệ thống xử lý nước thải thô sơ xả thẳng ra môi trường. 

Sáng 13-2, phóng viên Báo Quân đội nhân dân có mặt tại Công ty Dệt Hopex cũng là lúc lãnh đạo huyện Cẩm Giàng, Phòng Cảnh sát Môi trường (Công an tỉnh Hải Dương) tiến hành lấy mẫu nước thải và có buổi làm việc với lãnh đạo công ty theo phản ảnh của người dân. Phóng viên yêu cầu tiếp cận hiện trường để nắm thông tin, nhưng lãnh đạo công ty tìm cách ngăn cản.

Thâm nhập sâu vào xưởng sản xuất, chúng tôi tận mắt thấy hệ thống xử lý nước thải của công ty rất thô sơ. Nước thải trong quá trình sản xuất không hề được đấu nối, thu gom vào bể lắng mà được xả thẳng theo đường cống ra ngoài môi trường. Ông Nguyễn Tuấn Đạt, Trưởng thôn Tiền, thị trấn Lai Cách cho biết, ngày nào Công ty Dệt Hopex cũng xả nước thải vào kênh thủy lợi trong thôn. Con kênh này chạy vòng quanh thôn, hôm thì nước thải màu đen ngòm, hôm thì đỏ như tiết lợn và luôn sực mùi hóa chất, gây đau đầu, choáng váng nếu hít phải. Quá bức xúc, người dân đã nhiều lần kiến nghị lên công ty và chính quyền địa phương. Thậm chí, họ còn bịt cống nước nhưng công ty lại cho người ra đào lên và tiếp tục xả thải.

Tại cánh đồng trồng đào của người dân thôn Tiền, xen giữa những luống đào là màu đỏ của nước thải ngấm vào. Chính vì nguồn nước này mà mấy năm nay, người trồng đào ở thôn Tiền luôn bị thất thu vì đào phát triển kém, không thể nở hoa. Ông Nguyễn Văn Diêm, người dân thôn Tiền bức xúc: “Tết Đinh Dậu vừa qua, nhà tôi mất trắng cả hai sào đào. Hầu hết đào của các hộ khác cũng không nở hoa. Còn bây giờ, đào đang chết dần hàng loạt”.

Nước thải từ Công ty Dệt Hopex còn ngấm dần vào mạch nước ngầm, gây ô nhiễm nguồn nước sinh hoạt. Hầu hết giếng nước của người dân trong thôn đều nổi váng và có mùi tanh nồng nặc, không thể sử dụng. Các cột khói của công ty cũng liên tục xả khói đen kịt khiến không khí nồng nặc mùi hóa chất rất khó chịu.

Xử phạt nhiều, vẫn làm liều

Theo ông Nguyễn Trác Trung, Chánh thanh tra Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Hải Dương, năm 2016, sở đã tiến hành thanh tra đột xuất việc chấp hành pháp luật về môi trường của Công ty Dệt Hopex, phát hiện nhiều sai phạm, đã yêu cầu công ty khắc phục và báo cáo về sở. Tuy nhiên cho đến nay, công ty này chẳng những chưa khắc phục triệt để sai phạm mà còn phớt lờ luôn cả việc báo cáo. Công ty tiếp tục sử dụng hóa chất nhuộm trong quá trình giặt, tiếp tục xả nước thải không đạt quy chuẩn ra môi trường, vào khu dân cư. Ông Trung cho biết thêm: “Công ty Dệt Hopex là doanh nghiệp đầu tiên trên địa bàn tỉnh bị xử phạt liên tiếp trong một thời gian ngắn và với số tiền phải nộp phạt lớn, lên tới hơn 200 triệu đồng mỗi lần”.

leftcenterrightdel
Người dân thôn Tiền chia sẻ bức xúc về tình trạng ô nhiễm môi trường với phóng viên. 
Ngày 29-7-2016, Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Hải Dương có Kết luận thanh tra số 06/KL-STNMT chỉ ra rất nhiều vi phạm, thể hiện sự "gian trá" của Công ty Dệt Hopex như: Báo cáo không đúng thực tế với cơ quan nhà nước có thẩm quyền về tình hình quản lý chất thải nguy hại, vi phạm quy định về Quản lý chất thải nguy hại của Bộ Tài nguyên và Môi trường; thực hiện không đúng, không đầy đủ một số nội dung trong báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM) được phê duyệt. Ngoài ra, công ty này còn tự ý thay đổi nhiên liệu đốt lò hơi từ than đá sang mùn cưa ép, sử dụng hóa chất nhuộm trong quy trình giặt không có trong nội dung báo cáo ĐTM được phê duyệt… Trước đó, ngày 19-7-2016, UBND tỉnh Hải Dương có quyết định xử phạt công ty 236 triệu đồng vì hành vi xả nước thải có 4 thông số vượt quy chuẩn nghiêm trọng.

Mới đây nhất, ngày 12-1-2017, Công ty Dệt Hopex tiếp tục bị UBND tỉnh Hải Dương xử phạt vi phạm hành chính với số tiền 249 triệu đồng về hành vi xả nước thải vượt quy chuẩn cho phép ra môi trường với lưu lượng xả thải 69m3/ngày đêm. Cụ thể, nước thải xả thẳng ra môi trường của công ty này có độ màu vượt 4,4 lần, hàm lượng COD vượt 3,8 lần, BOD5 vượt 3,7 lần. Điều đáng nói, công ty này bị xử phạt với tình tiết tăng nặng vì tiếp tục xả thải vượt quy chuẩn mà không có biện pháp khắc phục.

Sẽ đình chỉ hoạt động nếu không khắc phục

Trước việc Công ty Dệt Hopex liên tiếp xả thải gây ô nhiễm và vi phạm nghiêm trọng các quy định về bảo vệ môi trường, ông Nguyễn Trác Trung cho biết, sẽ phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng của tỉnh Hải Dương để yêu cầu và giám sát chặt chẽ việc khắc phục của doanh nghiệp này. Nếu công ty vẫn tiếp tục vi phạm, sẽ tham mưu cho UBND tỉnh yêu cầu tạm đình chỉ hoạt động, thậm chí đình chỉ hoạt động vĩnh viễn.

Sai phạm của Công ty Dệt Hopex một lần nữa cho thấy bài học quản lý đầu tư và bảo vệ môi trường đối với các nhà đầu tư nước ngoài. Cùng với chính sách ưu đãi, đòi hỏi phải tăng cường hơn nữa hiệu quả quản lý và giám sát. Để xảy ra vi phạm kéo dài, có dấu hiệu coi thường pháp luật, không thể không nhắc đến việc thiếu vai trò, trách nhiệm của các cơ quan quản lý và chính quyền địa phương.

Đề nghị các lực lượng chức năng và chính quyền địa phương huyện Cẩm Giàng, tỉnh Hải Dương cần kiên quyết vào cuộc, yêu cầu công ty này khắc phục triệt để các sai phạm, không để tái diễn việc xả thải gây ô nhiễm môi trường để trở thành điểm nóng, tạo tiền lệ xấu trong công tác bảo vệ môi trường.

Bài và ảnh: NGUYỄN CƯỜNG - ĐỨC TUẤN - VĂN THI