Phóng viên (PV): Xin bộ trưởng cho biết vai trò của việc sử dụng PBHC để hướng đến phát triển nông nghiệp sạch? 

Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường: Trong chương trình tái cơ cấu nông nghiệp, chúng ta phải phấn đấu tiến nhanh hơn trong việc tạo ra ngày càng nhiều nông sản sạch, chất lượng cao và hội nhập thành công với chuỗi phân phối nông sản toàn cầu. Để làm được điều đó có rất nhiều nhóm giải pháp, trong đó có vấn đề sử dụng PBHC-một trong những giải pháp rất quan trọng đối với sản phẩm cây trồng. Sản phẩm PBHC khi sử dụng trong quy trình canh tác sẽ bảo đảm hiệu quả trên nhiều phương diện. Thứ nhất, bảo đảm phát huy cao nhất hiệu quả phân bón. Nếu chúng ta chỉ sử dụng PBVC như hiện nay thì các nghiên cứu báo cáo đánh giá hiệu quả chỉ đạt 45%-50% đối với cây trồng. Thứ hai là bảo đảm chất lượng sản phẩm cao nhất nếu sử dụng PBHC một cách hợp lý, thỏa đáng. Thứ ba là tham gia bảo vệ môi trường.

Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường. Ảnh: NGUYỄN KIỂM

Thời gian qua, việc lạm dụng PBVC để lại hệ lụy là ảnh hưởng đến môi trường, gây nguy cơ suy kiệt hệ sinh thái. Sử dụng PBHC một cách hợp lý, chúng ta còn góp phần thích ứng với biến đổi khí hậu thông qua hệ canh tác mà phục hồi lại độ dinh dưỡng của đất. Do vậy, phải khẳng định biện pháp sản xuất, sử dụng PBHC là một trong những giải pháp cần phải coi trọng trong thời gian tới và cần tập trung đẩy nhanh hơn. 

PV: Hiện nay, PBHC chưa có quy chuẩn, tiêu chuẩn nào chính thống trên toàn quốc và nông dân vẫn giữ thói quen sử dụng PBVC. Vậy chúng ta sẽ phải làm như thế nào để khắc phục vấn đề này, thưa bộ trưởng?

Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường: Để thay đổi thói quen, chuyển từ phương thức canh tác nặng về PBVC sang phương thức tập trung ưu tiên phát triển nhiều hơn tỷ lệ PBHC là một quá trình thay đổi nhận thức. Chúng ta phải xác định đây là việc khó nhưng không phải là không làm được, bởi đây là một dạng sử dụng phân bón truyền thống trước đây. Nếu như muốn thay đổi nhận thức thì phải có sự vào cuộc của những nhóm giải pháp tổng thể bao gồm biện pháp quản lý của Nhà nước, hoạt động của doanh nghiệp và nông dân để thay đổi tập quán. Trong đó, giải pháp quan trọng là sự vào cuộc tích cực của truyền thông.

Đại biểu tham quan gian hàng trưng bày, giới thiệu sản phẩm rau sạch ở Tuần lễ nhận diện nông sản, thực phẩm an toàn tổ chức tại Hà Nội. Ảnh: NGHINH XUÂN

Chính phủ cũng đã ban hành Nghị định số 108/NĐ-CP về quản lý phân bón, đưa về một đầu mối với một bộ quản lý là Bộ NN&PTNT. Tại nghị định này có những nội dung rất quan trọng là ưu tiên phát triển sử dụng sản phẩm PBHC, cùng với đó là một loạt cơ chế chính sách, các văn bản pháp luật. Đây là khuôn khổ pháp luật tạo điều kiện thúc đẩy nhanh hướng sản xuất, sử dụng PBHC. Hiện chúng ta có gần 100 doanh nghiệp lớn ủng hộ chương trình này và đã bắt đầu nghiên cứu, tổ chức sản xuất. Cùng với đó, các doanh nghiệp liên kết với nông dân và nhiều vùng nông dân đã quay trở lại sử dụng PBHC ở các cấp độ, quy mô khác nhau.

PV: Với tình trạng trạng phân bón giả, phân bón kém chất lượng trên thị trường hiện nay, thời gian tới cần có giải pháp như thế nào, thưa bộ trưởng?

Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường: Một trong những giải pháp trong thời gian tới là tập trung công tác thanh tra, kiểm tra để bảo đảm cho một thị trường, một môi trường sản xuất phân bón cạnh tranh lành mạnh. Hiện nay, ngoài Nghị định số 108/NĐ-CP thì Chính phủ cũng chuẩn bị ban hành một nghị định nữa về xử phạt các hoạt động vi phạm trong lĩnh vực hoạt động sản xuất, kinh doanh, lưu thông, sử dụng phân bón. Đây là chế tài quan trọng, góp phần quản lý hiệu quả chất lượng phân bón. Chính phủ giao cho Bộ NN&PTNT nhiệm vụ, chức năng là cơ quan thống nhất quản lý về phân bón. Chúng tôi đã và đang củng cố lại các cơ quan quản lý và hướng dẫn các địa phương, cụ thể là các sở NN&PTNT củng cố bộ phận này. Đồng thời, tăng cường công tác giáo dục, tuyên truyền, thuyết phục để các thành phần tham gia sản xuất nông nghiệp sử dụng phân bón một cách tốt nhất, nghiêm nhất các quy định của pháp luật. 

PV: Trân trọng cảm ơn Bộ trưởng.

NGUYỄN KIỂM (thực hiện)