1. Làm nghệ thuật là một công việc hoàn toàn cá nhân, nên tất nhiên đòi hỏi sự tự tin, và hơn thế, sự dũng cảm. Không, sự dũng cảm nói tới ở đây tuyệt đối không liên hệ đến sự can đảm của những người nghĩ mình đang làm nghệ thuật trong khi họ chỉ sử dụng màu, sao chép có khi là rất vụng về, để làm cho một khoảng trắng không còn là trắng. Một công việc hoàn toàn cá nhân, xuất phát từ một cái đầu cá nhân, độc lập, với những chọn lựa chặt chẽ mà uyển chuyển theo cách riêng, nhưng triệt để nghiêm chỉnh, chân thật, không giả tạo, không vị những hoàn cảnh xã hội (dù đứng từ phía nào) và càng không vị những ý đồ, những đòi hỏi, những mục đích bên ngoài.

2. Nghệ thuật không có những chiến công, không biết thành quả. Nghệ thuật đứng một mình trên hai chân, không loay hoay với những thu lượm trí thức, lấy cái trí thức làm máu nuôi sống mình. Nó hoàn toàn xa lạ với những băn khoăn thành tích, những toan tính xã hội. Khi thoát ra ngoài từ trong bóng tối, nó có khả năng làm cho người ta ngạc nhiên.

3. Người họa sĩ đạt đến ý thức thẩm mỹ qua những giác quan thuộc vật chất. Những giác quan ấy may thay độc lập với mọi thứ toan tính phi nghệ thuật. Tác phẩm nghệ thuật ra đời từ ý thức ấy. Nhưng nghệ thuật không nhất thiết phải có một đề tài. Cái thí dụ quen thuộc liên hệ đề tài và tác phẩm nghệ thuật như đường ray và đoàn xe lửa thật ra không thoát khỏi thói so sánh khiên cưỡng tầm thường, một khi người làm nghệ thuật biết khước từ đề tài, nhưng mặc nhiên chủ động lấy sức sống của phương pháp tạo hình và cái nhìn thẩm mỹ làm đề tài cho mình.

4. Nghệ thuật là một công việc tuyệt đối cô đơn. Không có nghệ thuật nào là nghệ thuật tập thể. Mọi nghệ thuật tập thể đều dẫn đến diệt vong với người này, và sự tự sát đối với người khác.

5. Điều này có thể làm kinh ngạc nhiều nhà lập thuyết và lý thuyết gia: sau khi cố gắng thâm nhập ít nhiều quan niệm và quan điểm liên quan đến sử dụng màu sắc và tạo hình kể từ thời niên thiếu đến nay, trong quá trình làm năm ba chuyện nghệ thuật, tôi không dựa theo những định luật về màu sắc để làm ra tranh của mình. Trong cô đơn và hoàn toàn tự do, tôi đặt lên khoảng trắng một hay những hình thể từ trong cái đầu độc lập và tuyệt đối tự do của mình, bằng màu sắc, và qua những giác quan vật chất, tôi đi tìm một tạo hình thẩm mỹ. Mong điều này không làm phiền lòng ai...

HOÀNG NGỌC BIÊN