Diệt gọn hai đồn Phay Khắt, Nà Ngần là những chiến công đầu tiên của Đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân. Sau ít ngày chuẩn bị, các chiến sĩ xác định, do lực lượng ít, vũ khí trang bị thô sơ, nên cách đánh phải bảo đảm ít tốn kém đạn dược nhất, lại thu được vũ khí, trang bị của địch. Phương án tối ưu là thực hiện "giả địch lừa địch" để đột nhập đánh chiếm đồn.

Nắm được quy luật hoạt động của địch ở đồn Phay Khắt, quân ta mượn 30 bộ quần áo của lính dõng (lính các châu, huyện) cùng mấy bộ ka- ki để cải trang thành lính tập (lính bản xứ), dùng máy chữ đánh "giấy đi tuần" giả; cắt củ khoai làm dấu giả để lừa địch.

Sau hai ngày chuẩn bị, các chiến sĩ lên đường chiến đấu. 5 giờ chiều đội chia làm 3 toán, đàng hoàng đi thẳng vào đồn địch. Tiểu đội trưởng Thu Sơn giả làm lính tập, quát lính gác cổng đồn, rồi dõng dạc hô địch tập trung bằng tiếng Pháp "Rát xâm măng!". 17 tên lính và 1 tên cái tập trung giữa sân. Ta chĩa súng buộc địch đầu hàng, trong vòng 10 phút đã giành thắng lợi hoàn toàn.

Tiếp đó, quân ta lại đóng giả lính tập và lính dõng. Nhưng để che mắt địch, lần này "đội quân giả" lại dẫn theo "3 cán bộ cộng sản bị bắt" lừa địch để đột nhập vào đồn Nà Ngần.

Đến sát đồn, các chiến sĩ được lệnh nói chuyện to để bọn địch trong đồn chú ý. Một số tên lính trong đồn chạy ra trố mắt nhìn mấy người bị trói, tò mò hỏi: "Lại bắt được cộng sản à?".

Đội hình ta ung dung bước vào đồn, quân địch tò mò tập trung ra xem "cộng sản". Bất ngờ, bộ đội ta chĩa súng buộc địch đầu hàng. Phần lớn địch giơ tay, buông súng đầu hàng, chỉ có tên quản đồn và 4 tên lính chống cự, bị lực lượng ta tiêu diệt gọn. Trong 10 phút, ta lại giành thêm một thắng lợi mới.

20 phút chiến đấu, nhờ "giả địch để lừa địch", bộ đội ta đã giành hai thắng lợi quan trọng đầu tiên. Thắng lợi càng làm cho địch hoang mang, ta thu được vũ khí địch, góp phần xây dựng lực lượng. Chiến thắng cũng tạo ra niềm tin to lớn cho quần chúng nhân dân đối với đội quân cách mạng còn non trẻ.

NGUYỄN TẤN TUẤN