Đó là cái tên mà người dân vạn đò mỗi khi qua lại trên sông Hậu, đoạn qua thành phố Long Xuyên (tỉnh An Giang) đặt cho Đại úy Lã Phú Huy, Chính trị viên Đại đội 2, Phân đội 1, Đơn vị Giang thuyền 962, Quân khu 9.

Đóng quân ven bờ sông Hậu, nơi đầu nguồn lũ, nên ghe thuyền của nhân dân thường rất dễ gặp tai nạn bất ngờ. Chứng kiến nhiều cảnh tượng đau lòng, Đại úy Lã Phú Huy cùng với cán bộ, chiến sĩ trong đơn vị thường xuyên cảnh báo người dân qua lại và luôn có mặt để ứng cứu kịp thời mỗi khi sự việc xảy ra. Chỉ tính từ năm 2006 đến nay, lực lượng cứu hộ của đơn vị do Huy phụ trách đã kịp thời phát hiện, cứu vớt hơn 40 ghe bị chìm, trong đó hơn 100 người dân và nhiều tài sản có giá trị. Mới đây, trong khi tham gia diễn tập phòng, chống lụt bão, tìm kiếm cứu nạn, Lã Phú Huy cùng đồng đội không quản khó khăn, nguy hiểm cứu được 11 người dân ấp Chợ, xã Hiệp Thạnh (huyện Duyên Hải, tỉnh Trà Vinh) thoát khỏi lưới hái của tử thần.

Đại úy Lã Phú Huy (ngồi giữa) trao đổi kinh nghiệm cứu hộ, cứu nạn với chiến sĩ trong đơn vị.

Lã Phú Huy còn là “cây” sáng kiến cải tiến kĩ thuật của đơn vị. Từ thực tế cứu hộ cứu nạn, Huy phát hiện rằng: Trong nhiều trường hợp nếu chỉ sử dụng thang và dây để cứu vớt sẽ gặp không ít khó khăn khi đưa người bị nạn lên boong tàu, vì người bị nạn đã không còn đủ sức. Theo đó, Huy có sáng kiến tạo ra “chiếc rọ” cứu hộ rất hiệu quả. Với kết cấu gọn, nhẹ, khung bằng nhôm hoặc sắt ống nhỏ, phía dưới đan bằng lưới inox hoặc bằng dây dù để không bị cản nước, khi cứu vớt người chỉ cần cho rọ xuống mặt nước, đưa người bị nạn nằm vào rọ và kéo lên tàu, vừa nhanh chóng, nhẹ nhàng vừa bảo đảm an toàn cho người bị nạn…

Để khắc phục độ lắc của tàu khi làm nhiệm vụ cứu vớt người bị nạn, Huy “chế tạo chiếc cẩu cứu hộ”. Cũng với kết cấu gọn nhẹ, nguyên lí hoạt động đơn giản, dễ điều khiển, không những khắc phục được khó khăn nói trên, mà còn tăng khả năng và rút ngắn thời gian cứu vớt, bảo đảm an toàn cho người bị nạn.

Nhờ làm tốt công tác cứu nạn, cứu hộ và có nhiều sáng kiến cải tiến, Lã Phú Huy được bà con nhân dân, đồng đội tin yêu, thương mến gọi với cái tên thân mật: Huy “Rái cá”.

Bài và ảnh: NGUYỄN BÁ