Làm ấm lại quan hệ Ấn Độ - Mỹ
Thủ tướng Ấn Độ Ma-mô-han Xinh (Manmohan Singh) đã tới Oa-sinh-tơn, bắt đầu chuyến thăm cấp nhà nước đầu tiên tới nước Mỹ của Tổng thống Ba-rắc Ô-ba-ma (Barack Obama). Theo các nhà phân tích, chuyến thăm nhằm sưởi ấm lại quan hệ Mỹ-Ấn mà người ta có cảm giác bị lạnh nhạt kể từ khi nước Mỹ có chính quyền mới.
Chuyến thăm Oa-sinh-tơn của Thủ tướng Xinh diễn ra chỉ ít ngày sau chuyến công du của Tổng thống Mỹ tới khu vực Đông Á, trong đó có Bắc Kinh, và trong khi có sự nghi ngờ chính quyền Ô-ba-ma đang “lãng quên” Ấn Độ. Mời Thủ tướng Xinh tới thăm Mỹ, chính quyền Ô-ba-ma muốn xoa dịu những lo ngại của Niu Đê-li, rằng Mỹ có thể đang chú trọng quan hệ với Trung Quốc và Pa-ki-xtan mà bỏ qua mối quan hệ song phương, vốn được thúc đẩy rất mạnh mẽ từ thời Tổng thống Bu-sơ, với Ấn Độ.
Theo kế hoạch, ngày 24-11, Thủ tướng Xinh sẽ gặp Tổng thống Ô-ba-ma tại Nhà Trắng. Dự kiến lãnh đạo hai nước sẽ tiến hành các cuộc hội đàm về một loạt vấn đề từ thương mại, chống khủng bố, giải trừ vũ khí hạt nhân tới kinh tế thế giới, biến đổi khí hậu. Các hợp đồng quốc phòng, những tiến triển về hiệp định hạt nhân dân sự giữa Mỹ và Ấn Độ được ký kết năm ngoái cũng được đưa ra bàn thảo. Hai bên cũng sẽ bàn vấn đề Áp-ga-ni-xtan trong bối cảnh Tổng thống Ô-ba-ma sắp đưa ra quyết định về việc tăng quân tới chiến trường Áp-ga-ni-xtan.
Dù mối quan hệ Mỹ-Ấn bề ngoài có vẻ lạnh nhạt kể từ khi chính quyền mới lên nhậm chức tại Mỹ, song thực tế, việc thúc đẩy mối quan hệ này lại có ý nghĩa chiến lược, được đánh giá là “lợi cả đôi bên”. Chuyến thăm Mỹ 4 ngày này được phía Ấn Độ xem là cơ hội thăm dò ý định của Tổng thống Ô-ba-ma có tiếp tục củng cố quan hệ với Niu Đê-li hay không. Thủ tướng Xinh muốn cải thiện quan hệ giữa Ấn Độ với Mỹ. Về phía Mỹ, Ấn Độ được xem là một cường quốc “không thể thiếu” trên bàn cờ địa chiến lược Nam Á, trong bối cảnh chiến tranh tại Áp-ga-ni-xtan và khủng bố tại Pa-ki-xtan có nguy cơ lan rộng.
Chuyến thăm Ấn Độ cuối tháng 7-2009 của Ngoại trưởng Mỹ H.Clin-tơn (H.Clinton) là minh chứng cho thấy Oa-sinh-tơn được lợi nhiều từ mối quan hệ với Ấn Độ. Bên cạnh việc tiếp tục thực hiện thỏa thuận hạt nhân dân sự lịch sử được ký dưới thời cựu Tổng thống Bu-sơ, hai bên đã ký Hiệp ước sử dụng tối đa về quân sự, mở đường cho các nhà sản xuất vũ khí của Mỹ bán nhiều khí tài hiện đại cho Ấn Độ, đồng thời "trói" Ấn Độ vào một khuôn khổ pháp lý, đảm bảo công nghệ Mỹ bán cho Ấn Độ không bị chuyển sang các nước thứ ba. Cũng trong chuyến đi của bà Clin-tơn, Ấn Độ còn đồng ý cho Mỹ độc quyền xây các nhà máy điện hạt nhân, hứa hẹn các hợp đồng lên tới hàng trăm tỉ USD. Ấn Độ cũng tích cực ủng hộ cuộc chiến chống khủng bố ở Áp-ga-ni-xtan khi là nhà viện trợ tay đôi lớn thứ 6 tại đây, với mức viện trợ 750 triệu USD. Ngoài ra tiến trình hòa giải Ấn Độ - Pa-ki-xtan cũng sẽ đem lại sự an tâm cho Mỹ khi Pa-ki-xtan chỉ còn phải tập trung chống khủng bố ở phía Tây giáp biên giới với Áp-ga-ni-xtan như Mỹ mong muốn vì tạm thời bỏ qua được mối lo tranh chấp Ca-sơ-mia.
Xét ngược lại, đương nhiên Ấn Độ cũng thu lại không ít lợi ích từ mối quan hệ được xây dựng ở tầm đối tác chiến lược với Mỹ. Triển vọng mối quan hệ này là khá sáng sủa, đặc biệt về thương mại, khi Mỹ đánh giá cao khả năng của Ấn Độ chống chọi tốt với khủng hoảng tài chính và hướng tới việc thiết lập thị trường tự do thương mại giữa hai bên.
Dĩ nhiên, cũng có nhiều bất đồng giữa hai bên, nhưng ở thời điểm hiện tại thì Mỹ và Ấn Độ chả dại gì để bất đồng đi quá xa khi mà hai bên đều hưởng lợi từ quan hệ hợp tác. Có thể một kỷ nguyên mới về hợp tác mạnh mẽ giữa Mỹ và Ấn Độ đang được mở ra.
HÀ NGỌC