"Cách đây 50 năm, ngày 10-1-1960, Bác Hồ đã về Hải Phòng đón chuyến tàu đầu tiên đưa 922 kiều bào ở Thái Lan về nước. Sự kiện này đã đi vào lịch sử như là biểu hiện cụ thể nhất của tình cảm yêu thương đặc biệt mà Bác vẫn luôn dành cho kiều bào". Phó chủ tịch nước Nguyễn Thị Doan, Ủy viên Trung ương Đảng, đã nhấn mạnh như vậy tại “Lễ kỉ niệm 50 năm ngày Bác Hồ về Hải Phòng đón kiều bào về nước” do Bộ Ngoại giao phối hợp với Uỷ ban nhân dân thành phố Hải Phòng tổ chức sáng 10-1.

Ấm áp tình cảm của Bác với kiều bào

Lễ kỉ niệm là sự biết ơn tình cảm sâu nặng của Chủ tịch Hồ Chí Minh đối với bà con kiều bào, đồng thời là một hoạt động thiết thực hưởng ứng cuộc vận động toàn Đảng, toàn dân học tập và làm theo tấm gương đạo đức của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Đây cũng là dịp hội ngộ của những kiều bào về nước năm xưa một lòng đi theo Đảng, theo Bác Hồ kính yêu, có nhiều đóng góp có ý nghĩa cho sự nghiệp cách mạng của đất nước trong suốt chặng đường nửa thế kỷ vừa qua. Trong bối cảnh đất nước bị chia làm hai miền Nam-Bắc, hưởng ứng lời kêu gọi của Đảng và Nhà nước, kiều bào ta ở nhiều nước đã trở về Tổ quốc sinh sống, cùng nhân dân cả nước trực tiếp tham gia vào sự nghiệp cách mạng chung của dân tộc. Chỉ trong một thời gian ngắn đã có 70.042 người đăng kí hồi hương về miền Bắc Việt Nam. Chuyến tàu đầu tiên chở 922 kiều bào ta rời cảng Khoong Tơi (Thái Lan) và cập bến Hải Phòng ngày 10-1-1960.

Phó chủ tịch nước Nguyễn Thị Doan với kiều bào tại lễ kỉ niệm. Ảnh: TTXVN

Với sự quan tâm và niềm yêu thương vô hạn đối với những người con ở xa Tổ quốc, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã xuống tận cảng Hải Phòng đón kiều bào. Đúng 9 giờ 15 phút, Bác Hồ đến trong tiếng hoan hô chào đón của hàng vạn người dân Hải Phòng, của bà con kiều bào hồi hương. Trong sự xúc động, ông Đặng Đình Thạch, một trong số 922 kiều bào về nước năm 1960, kể: “Khi tàu chở kiều bào gần đến cảng Hải Phòng, tôi nhìn thấy rất nhiều cờ đỏ sao vàng bay phấp phới trên các con tàu và ca-nô ra đón. Khi xuống tàu, một kiều bào trang trọng mang bàn thờ Tổ quốc từ Thái Lan về đi trước, chúng tôi bước theo sau. Trên bến, hàng vạn người dân thành phố Hải Phòng giơ tay vẫy chào chúng tôi. Thế rồi, bất ngờ Bác Hồ xuất hiện. Đó là giây phút trọng đại đối với đoàn con cháu hồi hương”.

Trong buổi nói chuyện với kiều bào ta ngay tại bến cảng, Bác Hồ tin tưởng, “kiều bào sẽ vui vẻ cùng đồng bào cả miền Bắc đồng cam cộng khổ, vượt mọi khó khăn, hăng hái thi đua, tăng gia sản xuất, thực hiện tiết kiệm, góp phần xứng đáng vào công cuộc xây dựng Tổ quốc giàu mạnh, vui tươi, xây dựng chủ nghĩa xã hội…”.

Để giúp đỡ kiều bào về xây dựng cuộc sống trên quê hương, Chủ tịch Hồ Chí Minh chú trọng đến từng vấn đề cụ thể cho tương lai của kiều bào, như việc bố trí nơi ăn, chốn ở, việc sử dụng hợp lí khả năng chuyên môn, việc học tập của con em kiều bào... Người còn thường xuyên nhắc nhở các ngành, các cấp chính quyền: Kiều bào về đến địa phương nào, thì cán bộ và nhân dân ta ở đó cần phải hết lòng giúp đỡ đúng như Đảng và Chính phủ đã chỉ thị. Sự quan tâm sâu sắc của Bác đã luôn là nguồn cổ vũ lớn lao đối với đông đảo bà con kiều bào ở trong và ngoài nước đoàn kết, một lòng hướng về Tổ quốc, phấn đấu góp phần xây dựng quê hương.

Dù không có mặt trong chuyến tàu đầu tiên đưa kiều bào về nước được Bác Hồ ra đón nhưng ông Trần Trung Ký, 75 tuổi, vẫn không giấu được cảm xúc khi nói đến công ơn của Đảng, của Bác Hồ khi đưa ra lời kêu gọi kiều bào về nước. “Tôi đi trên chuyến tàu thứ 24 về Hải Phòng và ở tại số 2 Đinh Tiên Hoàng (nay là trụ sở của Sở Lao động-Thương binh-Xã hội Hải Phòng). Về nước với bao khó khăn nhưng gia đình tôi đã cố gắng vượt qua, con cái tôi được học hành đến nơi đến chốn. Để có được ngày hôm nay, tôi biết ơn Đảng, biết ơn Bác Hồ nhiều lắm”. Cảm xúc dâng trào khiến ông Ký rơi nước mắt. Ông cho biết, ở tuổi 75, ông vẫn đang tiếp tục thực hiện tốt nhiệm vụ của một công dân đối với đất nước.

Thu hút trí thức, doanh nhân kiều bào về nước

Phát biểu tại lễ kỉ niệm, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao, Chủ nhiệm Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài (NVNONN) Nguyễn Thanh Sơn nhấn mạnh, kế thừa và phát huy tư tưởng đại đoàn kết dân tộc của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Đảng và Nhà nước ta luôn quan tâm và có nhiều chính sách nhằm hỗ trợ cho cộng đồng 4 triệu người Việt Nam ở nước ngoài xây dựng cuộc sống ổn định, giữ gìn bản sắc văn hóa và truyền thống dân tộc, hướng về quê hương, đất nước. Những năm gần đây, nhiều chủ trương chính sách lớn đối với người Việt Nam ở nước ngoài liên tục được ban hành như Nghị quyết số 36 ngày 26-3-2004 của Bộ Chính trị; Chương trình hành động của Chính phủ và Chỉ thị số 19 ngày 6-6-2008 của Thủ tướng Chính phủ về việc tiếp tục tăng cường triển khai công tác đối với người Việt Nam ở nước ngoài trong tình hình mới. Công tác thông tin, tuyên truyền chủ trương chính sách của Đảng và Nhà nước đối với NVNONN được đẩy mạnh. “Những năm tới đây, công tác về NVNONN sẽ tập trung vào việc triển khai các biện pháp mới mạnh mẽ hơn nhằm đẩy mạnh triển khai Nghị quyết 36 của Bộ Chính trị trong tình hình mới; đẩy mạnh thực hiện các chính sách mới đối với kiều bào, nhất là trên các vấn đề quốc tịch, mua và sở hữu nhà ở tại Việt Nam; triển khai các biện pháp thu hút chuyên gia, trí thức kiều bào tham gia xây dựng đất nước”, ông Sơn nhấn mạnh.

Cũng tại lễ kỉ niệm, Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng đã trao giấy phép đầu tư cho hai dự án do kiều bào đầu tư, gồm Dự án Làng Việt kiều (của Công ty cổ phần Đầu tư Việt-Anh) và Dự án Bệnh viện Quốc tế (Công ty TNHH Đầu tư Hoàng Vũ), nâng tổng số dự án liên doanh có sự tham gia của kiều bào ở nước ngoài lên 22 dự án với tổng số vốn 45,5 triệu USD và gần 100 tỉ đồng. Ông Nguyễn Tài Phương, Việt kiều Mỹ, Ủy viên Ban chấp hành Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, cho biết, Dự án Làng Việt kiều ra đời cách đây hai năm sau chuyến đi của lãnh đạo thành phố Hải Phòng sang Anh, Mỹ, Ca-na-đa kêu gọi bà con kiều bào đầu tư về nước. Làng Việt kiều được xây dựng theo tiêu chí mức sống và yêu cầu của bà con ở nước ngoài. Dự án đầu tư trên quy mô 10 héc-ta với tổng số vốn khoảng 21 triệu USD.

Chia sẻ với bà con trong nước còn gặp nhiều khó khăn, đại diện kiều bào ở nước ngoài đã trao tặng số tiền từ thiện 695 triệu đồng cho Quỹ Trái tim cho em và giúp đỡ xây nhà tình nghĩa cho người nghèo thành phố Hải Phòng.

"Việt Nam đã “thay da đổi thịt” kể từ khi đất nước ta tiến hành công cuộc đổi mới. Đó là một phần đóng góp không nhỏ của kiều bào ta ở nước ngoài". Bà Nguyễn Thị Bang, 70 tuổi, một Việt kiều ở Niu Ghi-nê đã khẳng định như vậy với niềm tự hào của những người con mang “dòng máu Lạc Hồng”.

KIM OANH